सातारा महानगरपालिका तसेच इतर स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुका आता दारात उभ्या आहेत. या पार्श्वभूमीवर साताऱ्यातील राजकीय वातावरण तापले असून, भारतीय जनता पक्षाने (भाजप) शहरातील महत्त्वाच्या प्रभागांवर वर्चस्व प्रस्थापित करण्यासाठी जागावाटपात आक्रमक भूमिका घेतली आहे. दोन्ही गटांवर – म्हणजेच दोन्ही राजेंच्या नेतृत्वाखालील स्थानिक राजकीय शक्तींवर – भाजपने दडपशाही करत पंधरा प्रभागांमध्ये उमेदवारी देण्याचा जोरदार दावा केला आहे. या मागणीमागे तीन प्रमुख आधार असून, त्यामध्ये वाढलेला संघटनात्मक प्रभाव, मागील निवडणुकांतील यशस्वी प्रतिनिधित्व आणि नुकत्याच झालेल्या आंतरिक सर्वेक्षणातील अनुकूल निष्कर्ष यांचा समावेश आहे.
महत्त्वपूर्ण प्रभागांवर भाजपची नजर
शहरातील प्रभाग क्रमांक 2, 3, 4, 5, 6, 16, 17, 19, 20, 21, 22, 23, 24 आणि 25 या पंधरा प्रभागांमध्ये भाजपने उमेदवारीची मागणी नोंदवली आहे. हे सर्व प्रभाग शहरातील केंद्रीय, गजबजलेले आणि राजकीय दृष्ट्या प्रतिष्ठेचे मानले जातात. या प्रभागांमध्ये गेल्या काही वर्षांपासून नागरी विकासाचे प्रश्न, वाहतूक कोंडी, पाणीपुरवठा, स्वच्छता तसेच रस्त्यांची कामे अशा अनेक मुद्द्यांवर नागरिकांमध्ये नाराजी दिसत होती. या पार्श्वभूमीवर भाजपला असे वाटते की त्यांच्या कार्यकर्त्यांनी याठिकाणी केलेल्या मूळ कामाचा आणि विकासात्मक दृष्टिकोनाचा फायदा मतदानात होऊ शकतो.
भाजपने या पंधरा प्रभागांपैकी काही ठिकाणी एक आणि काही ठिकाणी दोन उमेदवारींचा आग्रह धरला आहे. शहरातील निवडणूक गणित बदलण्यासाठी हे प्रभाग निर्णायक मानले जात असल्यामुळे या मागणीला मोठे राजकीय महत्व प्राप्त झाले आहे.
- वाढलेले पक्षीय प्राबल्य मागणीचा पहिला कणा
गेल्या काही वर्षांत साताऱ्यात भाजपने संघटनात्मक पातळीवर मोठी वाढ साधली आहे. वॉर्ड पातळीवरील शाखा, बूथ कमिटी, सोशल मीडिया संघटना आणि शहरातील युवा कार्यकर्त्यांचा सहभाग वाढल्याने पक्षाचा स्थानिक पातळीवरील पाया मजबूत झाला आहे. शहरातील अनेक गणेशोत्सव मंडळे, क्रीडा संघटना, सांस्कृतिक उपक्रम आणि व्यावसायिक मंडळींमध्ये भाजपच्या कार्यकर्त्यांची उपस्थिती मोठ्या प्रमाणात जाणवू लागली आहे.
भाजपच्या दृष्टीने, जेथे गटबाजीचा तितका परिणाम होत नाही अशा प्रभागांमध्ये स्वतःची ताकद दाखवण्याची हीच योग्य वेळ आहे. त्यामुळे या प्रबळ स्थितीचा फायदा घेण्यासाठी भाजप जागावाटपात आक्रमकपणे समोर आला आहे.
- मागील कार्यकाळातील प्रतिनिधित्व आणि कामगिरी
भाजपने ज्या प्रभागांमध्ये मागील निवडणुकांमध्ये प्रतिनिधित्व केले होते, तेथे अनेक विकासकामे, रस्ते, पाण्याची व्यवस्था, उद्याने आणि ड्रेनेजसंबंधी योजनांमध्ये चांगली गती आली असल्याचे पक्षाचे म्हणणे आहे. या कामगिरीवर आधारित ‘काम केले म्हणून बोलतो’ ही भूमिका भाजपने घेतली आहे. विशेषतः प्रभाग क्रमांक 2, 5, 17, 19 आणि 24 मध्ये भाजपच्या नगरसेवकांनी केलेली कामे नागरिकांच्या लक्षात राहिली आहेत.
गेल्या कार्यकाळातील प्रतिनिधीत्वाची ही भक्कम पायाभरणी भाजपला अधिक जागांवर दावा करण्यासाठी साहाय्यभूत ठरत आहे. नागरिकांमध्ये असलेल्या चांगल्या प्रतिमेचा फायदा आगामी निवडणुकीत घेण्याची रणनीती भाजपने आखली आहे.
- अनुकूल सर्वेक्षण अहवाल मागणीला मिळालेले अतिरिक्त बळ
भाजपने केलेल्या अंतर्गत सर्वेक्षणात या पंधरा प्रभागांमध्ये पक्षाच्या उमेदवारांना चांगल्या प्रमाणात समर्थन मिळू शकते, असे स्पष्ट झाले आहे. काही प्रभागांमध्ये हे समर्थन अत्यंत अनुकूल आढळले असून, विरोधकांपेक्षा भाजपचे प्रत्याशी मोठी आघाडी मिळवू शकतील, असा अंदाजही व्यक्त केला गेला आहे.
या सर्वेक्षणात नागरिकांच्या अपेक्षा, प्रमुख मुद्दे, उमेदवारांची प्रतिमा, पक्षावरील विश्वास, तरुणांमधील आकर्षण आणि विकासकामांची तुलना अशा विविध पैलूंवर आधारित विश्लेषण करण्यात आले. भाजपला मिळालेली ही सकारात्मक दिशा पक्षाच्या मागणीला अतिरिक्त बळ देणारी ठरली आहे.
जागावाटपातील पेच वाढतोय
भाजपच्या या आक्रमक भूमिकेमुळे जागावाटपातील चर्चा अधिक गुंतागुंतीची झाली आहे. साताऱ्यातील दोन्ही प्रमुख गट – दोन्ही राजेंचे गट – या पंधरा प्रभागांवर स्वतःची पकड राखू इच्छितात. त्यामुळे भाजपच्या मागणीला मान देताना त्यांना स्वतःच्या शक्यतांचा, राजकीय समीकरणांचा आणि समर्थकांच्या अपेक्षांचा ताळमेळ बसवावा लागणार आहे.
या चर्चेत पुढील मुद्दे अधिक निर्णायक ठरू शकतात:
भाजपचा वाढता जनाधार आणि त्याला अनुकूल राजकीय वातावरण
दोन्ही गटांना स्वतःची राजकीय प्रतिष्ठा जपण्याची गरज
शहरातील स्वतंत्र कार्यकर्त्यांचे मतप्रवाह
विकासकामांच्या आधारे निर्माण झालेली प्रतिमानिर्मिती
भाजपच्या दडपशाहीसमान वाटणाऱ्या या मागणीमुळे दोन्ही गटांना तातडीने नवे पर्याय आणि नवीन समीकरणे शोधण्याची वेळ आली आहे.
आता पुढे काय? राजकीय वर्तुळाचे लक्ष ‘दोन्ही राजे’ काय ठरवतात यावर
जागावाटपातील हा संघर्ष आता निर्णायक टप्प्याकडे वाटचाल करीत आहे. दोन्ही राजेंकडून कोणत्या प्रकारचा तोडगा निघतो, याकडे साताऱ्यातील संपूर्ण राजकीय वर्तुळाचे लक्ष लागून राहिले आहे. दोन्ही गटांनी जर भाजपच्या मागण्यांना प्रतिसाद दिला, तर साताऱ्यातील पुढील नगरविकासाचे चित्र बदलू शकते. पण जर भाजपला अपेक्षित जागा मिळाल्या नाहीत, तर पक्ष स्वतंत्र शक्ती म्हणूनही लढाईसाठी तयार आहे, असा संकेत पक्षातील काही सूत्रांनी दिला आ
