जगात प्रत्येक व्यक्तीला सुरक्षिततेचा आणि आपली मते मांडण्याचा हक्क आहे, पण जेव्हा समाजात भीती आणि दहशतीचे वातावरण निर्माण होते, तेव्हा हा मूलभूत हक्क धोक्यात येतो. असाच धक्कादायक प्रकार नुकताच प्रवीण गायकवाड यांच्या बाबतीत घडला आणि संपूर्ण महाराष्ट्र हादरून गेला.
प्रवीण गायकवाड हे एक समाजप्रेमी, सामाजिक कार्यकर्ते म्हणून ओळखले जातात. त्यांची स्पष्टवक्तेपणा, अन्यायाविरुद्ध ठाम भूमिका आणि समाजहितासाठी झटणारी वृत्ती अनेकांना प्रेरणादायी वाटते. मात्र, त्यांच्यावर झालेल्या हल्ल्याने समाजाच्या संवेदनशीलतेला चोख प्रत्युत्तर मिळाले आहे आणि एक मोठा प्रश्न निर्माण केला आहे — आपल्या समाजात मते मांडणाऱ्यांवर अटॅक होतो, ही कुठल्या प्रकारची लोकशाही आहे?
प्रवीण गायकवाड यांच्यावर हल्ला केवळ एका व्यक्तीवर नव्हे, तर एका विचारसरणीवर, लोकशाहीच्या मूल्यांवर आणि समाजातील संवाद संस्कृतीवर झालेला आघात आहे. त्यांनी वेळोवेळी सामाजिक अन्याय, भ्रष्टाचार, स्थानिक समस्यांवर आपली भूमिका निर्भीडपणे मांडली होती. अनेकदा त्यांनी सोशल मीडियाच्या माध्यमातून जनतेचे प्रश्न समोर आणले, लोकप्रतिनिधींना प्रश्न विचारले आणि समाजात सकारात्मक चळवळी उभ्या करण्याचा प्रयत्न केला.
या पार्श्वभूमीवर, त्यांच्यावर झालेला हल्ला ही समाजातील काही असहिष्णु, कट्टर प्रवृत्तींची भीतीदायक झलक आहे. लोकशाहीत विविध मतं असणं स्वाभाविक आहे, पण मतांमध्ये मतभेद असले तरी त्यावरून हिंसा किंवा अटॅक करणे, ही विकृती आहे.
घटनेनंतर अनेक सामाजिक कार्यकर्ते, पत्रकार, विचारवंतांनी याचा तीव्र निषेध केला. ‘मत मांडणं गुन्हा आहे का?’ असा प्रश्न लोक विचारू लागले. सोशल मीडियावरूनही लोकांनी मोठ्या प्रमाणावर एकजूट दाखवत ‘We Stand With Pravin Gaikwad’ असा संदेश दिला.
हल्ल्यानंतर प्रवीण गायकवाड यांना तातडीने रुग्णालयात दाखल करण्यात आले. त्यांच्या प्रकृतीची खबर घेत असतानाच अनेकांनी त्यांच्या धाडसाचं कौतुक केलं. त्यांचं म्हणणं होतं — ‘हा हल्ला माझ्या शरीरावर झाला आहे, पण माझ्या विचारांवर नाही. मी पुन्हा उभा राहीन आणि समाजासाठी काम करीत राहीन.’
हे शब्द केवळ धैर्याचे नव्हते, तर समाजाला एक सकारात्मक संदेश देणारे होते. प्रवीण गायकवाड यांच्यातली जिद्द आणि समाजहितासाठीची बांधिलकी यामुळे अनेक तरुणांमध्ये नवचैतन्य निर्माण झालं.
या घटनेने आपल्याला समाज म्हणून काही प्रश्न विचारायला भाग पाडले आहेत.
- आपण मतं व्यक्त करण्याच्या स्वातंत्र्याचा आदर करतो का?
- वेगवेगळ्या मतांमध्ये संवाद साधून प्रश्न सोडवण्याची आपली तयारी आहे का?
- मतभेद असले तरी त्यांना हिंसेच्या मार्गाने उत्तर देणं आपण स्वीकारतो का?
या प्रश्नांची उत्तरं आपल्यालाच शोधावी लागतील.
प्रवीण गायकवाड यांच्यावर झालेला हल्ला केवळ एका व्यक्तीवर झालेला नाही, तो समाजाच्या विवेकावर आणि सहिष्णुतेवर असलेला हल्ला आहे. अशा घटनांच्या विरोधात आवाज उठवणं आणि दोषींवर कठोर कारवाई होणं गरजेचं आहे. अन्यथा, उद्या प्रत्येक व्यक्तीच्या मनात भीतीचं वातावरण तयार होईल आणि समाज हळूहळू अंधकाराच्या दिशेने जाईल.
आपल्याला समाजात सहिष्णुतेचा संदेश देणं आणि मतभेद असले तरी संवाद साधण्याचा मार्ग स्वीकारणं आवश्यक आहे. प्रवीण गायकवाड यांच्यासारख्या व्यक्तींना मदतीचा हात देणं, त्यांच्यावर प्रेम व्यक्त करणं, यामध्येच खऱ्या लोकशाहीचे मोल आहे.
या घटनेनंतर सरकारने आणि पोलिस प्रशासनाने दोषींना लवकरात लवकर अटक केली पाहिजे आणि अशा प्रकारच्या गुन्हेगारीला समाजात थारा नाही, हे दाखवून दिलं पाहिजे.
शेवटी एकच सांगावंसं वाटतं — प्रवीण गायकवाड यांच्या जिद्दीला सलाम! हिंसा कुणालाच दडपू शकत नाही. समाजहितासाठी आवाज उठवणाऱ्यांचा मार्ग थांबत नाही, उलट अशा घटना समाजाला अधिक जागृत करतात आणि संघर्षाला बळ देतात.
