महाराष्ट्रातील राजकारणात आजवर अनेक प्रसंग घडले, ज्यांनी लोकांचे डोळे चक्रावून टाकले. नुकताच घडलेला प्रसंगही असाच आहे. ज्येष्ठ शिवसेना (शिंदे गट) आमदार प्रताप सरनाईक यांनी आपल्या नातवासाठी घेतलेल्या टेस्ला या महागड्या कारच्या चर्चेवरून अभिनेता आस्ताद काळे यांनी विचारलेले प्रश्न जनतेच्या मनातील वेदना उघड करून गेले आहेत.
आस्ताद काळे यांनी केलेल्या सोशल मीडिया पोस्टमध्ये केवळ टोमणा नव्हता, तर ती एक हाक होती—“काका, एवढा पैसा आला कुठून?” ही विचारणा एका व्यक्तीपुरती मर्यादित नाही, तर ती आजच्या सर्वसामान्य नागरिकांची सामूहिक व्यथा आहे.
टेस्लाचे “खेळणे” आणि सामान्य नागरिकांची स्वप्ने
टेस्ला ही केवळ कार नाही, तर एक स्वप्न आहे. जगातील आघाडीची इलेक्ट्रिक कार, ज्याची किंमत कोट्यवधी रुपयांमध्ये जाते. तीही जेव्हा “खेळणे” म्हणून एखाद्या राजकारण्याच्या नातवासाठी घेतली जाते, तेव्हा सामान्य नागरिकांच्या मनात प्रश्न उभा राहणं साहजिक आहे.
कारण हाच तो देश आहे जिथे प्रामाणिकपणे काम करणारा, कर वेळेवर भरणारा, नियम पाळणारा नागरिक रोजच्या जगण्यात खड्ड्यांमध्ये गाडी अडकवून बसतो. आपल्या कष्टाच्या पैशातून भरलेल्या करातून मिळणारी सुविधा म्हणजे तुटक रस्ते, अपघातांची भीती, आणि बुडणाऱ्या गाड्या. मग हा तफावत कशी काय नजरेआड करायची?
प्रामाणिकपणे कर भरणाऱ्याची अवस्था
आस्ताद काळे यांचा मुद्दा इथे अधिक ठळक होतो. एक साधा कर्मचारी किंवा लहान व्यापारी आपली कमाई उभी करताना किती कष्ट घेतो! प्रत्येक महिन्याला पगारातून कर कपात होते, पेट्रोल-डिझेल खरेदी करताना जादा कर भरावा लागतो, आणि घरातल्या वस्तूंवरही जीएसटी.
पण या करांचा उपयोग कुठे होतो?
- रस्ते खड्डेमयच राहतात.
- सार्वजनिक वाहतूक अर्धवटच चालते.
- रुग्णालयांत मूलभूत सोयी नाहीत.
- शेतकरी आत्महत्या करतात.
अशा पार्श्वभूमीवर, टेस्लासारख्या महागड्या गाड्या राजकारण्यांच्या नातवांना “खेळणे” म्हणून मिळतात, तेव्हा साधा करदाता अस्वस्थ होणार नाही तर काय?
लाल दिव्यांचा ताफा आणि सुरक्षिततेचे “आडोसे”
आस्ताद काळे यांनी आणखी एक मुद्दा उपस्थित केला—“तुमच्या नातवाला ते खेळणं घोडबंदर रस्त्यावरून न्ययला सांगा ना, बाकी लाल दिव्यांचा ताफा न घेता.”
हा प्रश्न केवळ टोमणा नाही, तर व्यावहारिक सत्य आहे.
राजकारण्यांची वाहनं नेहमी ताफ्यांसह धावतात. लाल दिवे, पोलीस पथकं, गाड्यांचा झगमगाट—हे सर्व सुरक्षा म्हणून दाखवले जाते. पण सामान्य माणसासाठी रस्त्यावर कोणी सुरक्षा नाही. उलट, या ताफ्यांसाठी त्याला रस्त्यात अडवले जाते, तासंतास थांबवले जाते.
प्रश्न असा आहे की, नागरिकांचा जीव कमी महत्वाचा आहे का? कर भरणाऱ्याला अशा अपमानाची शिक्षा का?
“पैसा कुठून आला?” या प्रश्नाचं गांभीर्य
राजकारणी कितीही पगार घेत असले तरी तो पैसा इतक्या ऐशआरामाला पुरेसा नसतो, हे सर्वांना माहिती आहे. मग एवढा पैसा कुठून येतो?
- ठेकेदारी?
- काळा पैसा?
- सत्तेचा गैरवापर?
हा प्रश्न उघडपणे विचारायला फार धैर्य लागतं. आस्ताद काळे यांनी तो विचारला आणि त्यामुळे लोकांच्या मनात दडलेला असंतोष शब्दाला आला.
नागरिकांच्या जीवाची किंमत किती?
“आमच्या जीवाची किंमत किती आहे हो काका?” हा प्रश्न सर्वात महत्वाचा आहे. कारण रोजच्या अपघातांमध्ये, खड्ड्यांमुळे घडणाऱ्या दुर्घटनांमध्ये, रुग्णवाहिकेला रस्ता न मिळाल्याने मृत्यू होणाऱ्या रुग्णांमध्ये सरकारला किती काळजी असते?
कोणत्याही अहवालात या गोष्टी गंभीरपणे नोंदवल्या जात नाहीत. खड्ड्यामुळे एखाद्याचा मृत्यू झाला तरी तो “अपघात” म्हणून दाखवला जातो. पण हे खड्डे कोणी केले? जबाबदारी कोणाची?
जर एखाद्या मोठ्या नेत्याचा ताफा या खड्ड्यात अडकला असता, तर किती गदारोळ झाला असता, हे आपण कल्पनाही करू शकतो.
कलाकाराची सामाजिक जबाबदारी
आस्ताद काळे यांची ही पोस्ट यामुळेच महत्वाची आहे. कलाकारांनी फक्त अभिनयापुरते मर्यादित राहू नये, हे त्यातून दिसते. समाजात अन्याय होताना, नागरिकांच्या प्रश्नांकडे दुर्लक्ष होताना जर त्यांनी आवाज उठवला, तर तो प्रश्न अधिक ठळक होतो.
इतिहासात अनेक कलाकार, साहित्यिक, कवी यांनी सत्तेला प्रश्न विचारले. ही परंपरा आस्ताद काळे यांनीही पुढे चालवली आहे.
आपण प्रश्न विचारत राहायचं
आस्ताद काळे यांनी शेवटी लिहिलं—“उत्तरं मिळणार नाहीतच, पण आपण प्रश्न विचारत राहायचं.”
हे वाक्य केवळ फेसबुक पोस्ट नाही, तर नागरिकांसाठी दिशा आहे.
आपण सतत प्रश्न विचारायला हवेत. कारण जेव्हा आपण गप्प बसतो, तेव्हा सत्ताधाऱ्यांचा अन्याय अधिकच वाढतो.
- खड्डे का भरले जात नाहीत?
- सार्वजनिक पैसा कुठे जातो?
- रुग्णालये का अपुरी आहेत?
- शेतकरी का मरतात?
- शिक्षणाची अवस्था का बिकट आहे?
हे प्रश्न विचारत राहणं म्हणजे लोकशाही जिवंत ठेवणं.
प्रताप सरनाईक यांच्या नातवासाठी घेतलेल्या टेस्ला कारची चर्चा ही केवळ एका कुटुंबापुरती मर्यादित घटना नाही. ती आपल्या समाजातील विषमता, सत्तेचा गैरवापर आणि सामान्य नागरिकांच्या वेदनेचं प्रतिक आहे.
आस्ताद काळे यांनी विचारलेले प्रश्न हे आपल्या मनातील प्रश्न आहेत. आज उत्तरं मिळाली नाहीत तरी उद्या मिळतील, जर आपण विचारणं थांबवलं नाही तर.
कारण लोकशाहीत खरा ताबा नागरिकांचाच असतो. सत्ता तात्पुरती असते, पण प्रश्न कायमचे असतात. आणि या प्रश्नांची किंमत, हीच खरी जनतेची ताकद आहे.
