अध्यात्म, श्रद्धा आणि विश्वास ही भारतीय समाजाची शतकानुशतके जोपासलेली मूल्ये आहेत. पण याच श्रद्धेचा गैरफायदा घेत काही स्वयंघोषित धर्मगुरू लोकांची फसवणूक करत असल्याच्या घटना दिवसेंदिवस समोर येत आहेत. वसईतील स्वयंघोषित धर्मगुरू ‘ऋषिकेश वैद्य’ प्रकरण हे त्याचेच एक धक्कादायक उदाहरण आहे. एका ३५ वर्षीय महिलेवर धार्मिक भावनांचा गैरफायदा घेत वारंवार बलात्कार केल्याच्या आरोपामुळे हे प्रकरण राज्यभर चर्चेत आले आहे.
श्रद्धेचा गैरवापर – एक गंभीर सामाजिक समस्या
या प्रकरणात आरोपीने स्वतःला “महादेवाचा अवतार” असल्याचे सांगत पीडित महिलेला “तू माझी पार्वती आहेस” असे पटवून दिले. ही बाब केवळ गुन्हेगारी नसून समाजातील अंधश्रद्धेचा किती खोलवर परिणाम झाला आहे, हे दर्शवते. धर्म आणि अध्यात्माच्या नावाखाली लोकांच्या भावना खेळवून त्यांचा विश्वास संपादन करणे आणि नंतर त्याच विश्वासाचा गैरवापर करणे ही अत्यंत गंभीर बाब आहे.
सोशल मीडियातून जाळे
२०२३ मध्ये फेसबुकच्या माध्यमातून आरोपीची आणि पीडित महिलेची ओळख झाली. आजच्या डिजिटल युगात सोशल मीडिया हे संवादाचे प्रभावी माध्यम असले तरी त्याचा गैरवापर किती सहजपणे होऊ शकतो, हे या घटनेतून स्पष्ट होते. “आमची वसई” संस्थेचा प्रमुख असल्याचा दावा करत आरोपीने स्वतःची प्रतिमा विश्वासार्ह बनवली आणि त्यानंतर अध्यात्म शिकवण्याच्या बहाण्याने जवळीक साधली.
गुंगीचे औषध आणि अत्याचार
डिसेंबर २०२३ मध्ये पुण्यातील मांजरी येथे एका लॉजमध्ये नेऊन पीडितेला गुंगी आणणारे पदार्थ देऊन तिच्यावर अत्याचार करण्यात आल्याचा आरोप आहे. ही बाब अत्यंत धक्कादायक असून, गुन्हेगार किती नियोजनबद्ध पद्धतीने गुन्हा करतात, याचे हे उदाहरण आहे. अशा घटनांमुळे महिलांच्या सुरक्षिततेबाबत गंभीर प्रश्न निर्माण होतात.
ब्लॅकमेलिंगचा सापळा
पीडितेचे अश्लील फोटो काढून तिला ब्लॅकमेल करण्यात आले. या प्रकारामुळे पीडित महिला मानसिकदृष्ट्या पूर्णपणे कोलमडून जाते आणि तक्रार करण्यासही घाबरते. आरोपीने याच भीतीचा फायदा घेत पुन्हा पुन्हा अत्याचार केल्याचा आरोप आहे. अशा प्रकारच्या ब्लॅकमेलिंगमुळे अनेक महिला शांत राहण्याचा मार्ग स्वीकारतात, जे समाजासाठी अधिक धोकादायक ठरते.
उशिरा का होईना, न्यायासाठी पुढे
नाशिकमधील अशोक खरात प्रकरण उघड झाल्यानंतर पीडित महिलेला धैर्य मिळाले आणि तिने आपल्या पतीला सर्व प्रकार सांगितला. त्यानंतर वसईच्या माणिकपूर पोलीस ठाण्यात तक्रार दाखल करण्यात आली. ही बाब दाखवते की, समाजात अशा घटनांबाबत जागरूकता वाढल्यास पीडितांना पुढे येण्याचे बळ मिळू शकते.
पोलिस तपास आणि पुढील दिशा
या प्रकरणाचा तपास सध्या पुण्यातील मांजरी पोलिसांकडे वर्ग करण्यात आला आहे. पोलिसांना संशय आहे की, आरोपीने अशाच प्रकारे अनेक महिलांचे शोषण केले असावे. त्यामुळे या प्रकरणाचा तपास अधिक व्यापक स्वरूपात होण्याची गरज आहे. आरोपीच्या संपर्कात आलेल्या इतर महिलांनाही पुढे येण्यासाठी प्रोत्साहन देणे आवश्यक आहे.
राजकीय आरोप-प्रत्यारोप
या प्रकरणावरून राजकीय वातावरणही तापले आहे. काही नेत्यांनी आरोपीचा संबंध राजकीय व्यक्तींशी असल्याचा आरोप केला आहे. अशा आरोपांमुळे प्रकरणाचे गांभीर्य वाढते. मात्र, या प्रकरणात राजकारण न करता निष्पक्ष तपास होणे अत्यंत गरजेचे आहे. दोषी कोणताही असो, त्याच्यावर कठोर कारवाई झाली पाहिजे.
अंधश्रद्धेविरोधात कठोर पावले आवश्यक
महाराष्ट्रात अंधश्रद्धा निर्मूलन कायदा अस्तित्वात असला तरी अशा घटना थांबत नाहीत, ही चिंतेची बाब आहे. समाजात अजूनही काही लोक अंधश्रद्धेच्या प्रभावाखाली येतात. त्यामुळे केवळ कायदे करून चालणार नाही, तर जनजागृतीही तितकीच महत्त्वाची आहे.
महिलांच्या सुरक्षिततेचा प्रश्न
या घटनेतून महिलांच्या सुरक्षिततेबाबत पुन्हा एकदा प्रश्न निर्माण झाला आहे. महिलांनी कोणावरही आंधळा विश्वास ठेवू नये, तसेच अशा प्रकारच्या घटनांबाबत त्वरित तक्रार करणे आवश्यक आहे. कुटुंबीयांनीही महिलांना समजून घेऊन त्यांना पाठिंबा देणे गरजेचे आहे.
माध्यमांची भूमिका
अशा घटनांमध्ये माध्यमांची भूमिका अत्यंत महत्त्वाची ठरते. योग्य आणि तथ्याधारित माहिती समाजापर्यंत पोहोचवणे हे माध्यमांचे कर्तव्य आहे. यामुळे समाजात जागरूकता वाढते आणि इतर पीडितांना पुढे येण्याचे धैर्य मिळते.
‘ऋषिकेश वैद्य’ प्रकरण हे केवळ एक गुन्हेगारी प्रकरण नाही, तर समाजातील अंधश्रद्धा, महिलांची असुरक्षितता आणि कायद्याच्या अंमलबजावणीतील त्रुटी यांचे प्रतिबिंब आहे. अशा घटनांना आळा घालण्यासाठी समाज, सरकार आणि कायदा यंत्रणा यांनी एकत्रितपणे काम करण्याची गरज आहे.
श्रद्धा ही वैयक्तिक बाब असली तरी ती अंधश्रद्धेत रूपांतरित होऊ नये, याची काळजी घेणे आवश्यक आहे. अन्यथा अशा भोंदू बाबांना बळी पडणाऱ्यांची संख्या वाढतच जाईल. समाजाने जागरूक राहून अशा प्रवृत्तींचा निषेध करणे आणि पीडितांना न्याय मिळवून देणे हीच काळाची गरज आहे.
